Obiady na redukcji - jak składać talerz, żeby był sycący i mieścił się w planie
Talerz obiadowy na redukcji składasz z czterech elementów: połowa warzywa (250-300 g), ćwiartka białko (130-150 g surowego mięsa lub ryby), ćwiartka produkt skrobiowy (200 g ziemniaków lub 150 g kaszy) i jedna łyżka tłuszczu - zwykle 450-550 kcal i 30-40 g białka. Poniżej dziewięć obiadów z szacunkami, polskie klasyki w lżejszej wersji i jeden obiad dla całej rodziny.
W skrócie
- Zasada talerza (NCEŻ): połowa warzywa, ćwiartka białko, ćwiartka skrobia, łyżka tłuszczu; tak ułożony obiad to zwykle 450-550 kcal i 30-40 g białka.
- Nie usuwaj ćwiartki skrobiowej - obiad bez niej syci krócej i kończy się szukaniem słodkiego dwie godziny później; wybieraj pełne ziarno.
- Tłuszcz odmierzaj łyżką (ok. 10 g), nie „na oko” z butelki - to on najszybciej podnosi kaloryczność obiadu.
- Polskie klasyki lżej: schabowy pieczony zamiast smażonego (ok. 150 kcal mniej), sos na jogurcie zamiast śmietany 30%, zupa zagęszczona warzywami zamiast zasmażki.
- Rodzina: jeden obiad w garnku, różnica na talerzu; sosy i tłuszcz osobno, warzyw zawsze więcej, deser poza obiadem.
Autor: Justyna HerbutNadzór merytoryczny: lek. Natalia Kopcińska, Dyrektor Medyczny VOY Zdrowie
Opublikowano Jak tworzymy treściBadania VOY

Zasada talerza - cztery elementy zamiast liczenia wszystkiego
Podziel talerz, zanim zaczniesz gotować. To serce Talerza zdrowego żywienia Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej i działa niezależnie od tego, czy liczysz kalorie.
| Ile | Dlaczego | |
|---|---|---|
| Połowa: warzywa | ok. 250-300 g - surówka, pieczone, duszone; objętość ma znaczenie, forma nie | pełność przy niewielkiej liczbie kcal dzięki wodzie i błonnikowi; WHO: min. 400 g warzyw i owoców dziennie; błonnik a sytość |
| Ćwiartka: białko | 130-150 g surowego mięsa lub ryby albo 150-200 g ugotowanych strączków | najbardziej sycący element i ten, który najczęściej wypada w pośpiechu; EFSA: min. 0,83 g/kg, w redukcji wyraźnie więcej - białko w każdym posiłku |
| Ćwiartka: skrobia | 200 g ugotowanych ziemniaków, 150 g ugotowanej kaszy lub ryżu (ok. 50 g suchego), najlepiej pełnoziarniste | bez niej obiad syci krócej i kończy się słodkim dwie godziny później |
| Łyżka tłuszczu | ok. 10 g: oliwa do pieczenia, olej rzepakowy do surówki, jogurt z pestkami | potrzebny, ale najszybciej podnosi kaloryczność - odmierzaj łyżką |
Dziewięć obiadów, które mieszczą się w planie
Szacunki dla jednej porcji według zasady talerza - punkt odniesienia, nie wynik pomiaru.
Z mięsem i rybą:
- Pieczony kurczak z ziemniakami i surówką - pierś 150 g w ziołach, 200 g ziemniaków, surówka z białej kapusty z łyżeczką oleju: ok. 500 kcal, ok. 40 g białka.
- Gulasz z indyka z kaszą gryczaną - 130 g indyka z papryką i cebulą, 50 g suchej kaszy: ok. 520 kcal, ok. 38 g białka.
- Ryba pieczona z warzywami - 180 g dorsza lub mintaja z cytryną, 200 g ziemniaków, 200 g warzyw z blachy, łyżka oliwy: ok. 450 kcal, ok. 35 g białka.
- Makaron pełnoziarnisty z sosem pomidorowym i mielonym indykiem - 70 g suchego makaronu, 120 g mielonego, przecier i dużo warzyw: ok. 550 kcal, ok. 40 g białka.
Roślinne (mniej białka - dołóż jogurt naturalny lub skyr na deser, żeby dobić do 30 g):
- Leczo z ciecierzycą - 150 g ugotowanej ciecierzycy, papryka, cukinia, pomidory, 40 g suchej kaszy jaglanej: ok. 450 kcal, ok. 18 g białka.
- Kotlety z soczewicy z ziemniakami i surówką - 80 g suchej soczewicy czerwonej, jajko i płatki owsiane jako spoiwo, pieczone zamiast smażone: ok. 500 kcal, ok. 20 g białka.
- Placki z cukinii z sosem jogurtowo-czosnkowym i pieczoną piersią - 200 g cukinii, 2 jajka, 30 g mąki pełnoziarnistej, 100 g piersi: ok. 480 kcal, ok. 35 g białka.
Jednogarnkowe:
- Zupa gulaszowa - 100 g wołowiny, ziemniaki, papryka, dużo bulionu, kromka razowego: ok. 420 kcal, ok. 28 g białka.
- Pierogi z twarogiem w kontrolowanej porcji - 6 sztuk (ok. 250 g) z dużą surówką z kiszonej kapusty i łyżeczką oleju, bez okrasy: ok. 550 kcal, ok. 20 g białka. Zakazana jest tylko sytuacja z piętnastoma prosto z patelni.

Chcesz rozpocząć leczenie?
Skonsultuj się z lekarzem online - konsultacja wideo w ciągu 24h. Sprawdź, czy leczenie jest dla Ciebie.
Polskie klasyki w lżejszej wersji
Kilka podmian zdejmuje z talerza 100-200 kcal i zwykle nikt przy stole tego nie zauważa:
- Schabowy pieczony zamiast smażonego - w bułce tartej, na blasze z kroplą oliwy: zwykle ok. 150 kcal mniej na porcję.
- Sos na jogurcie naturalnym zamiast śmietany 30% - mizeria, sos czosnkowy, sos do pieczonego mięsa; jogurt na końcu, przy zdjętym ogniu, żeby się nie zważył.
- Warzywa zmiksowane zamiast zasmażki - zupa gęstnieje od marchewki i ziemniaka, nie od mąki z masłem.
- Ziemniaki gotowane lub pieczone zamiast frytek i placków.
- Surówka z odmierzoną łyżką oleju zamiast z majonezem.
- Połowa porcji ziemniaków, druga połowa jako warzywa - gdy chcesz zjeść coś cięższego bez wychodzenia poza plan.
Jeden obiad dla całej rodziny
Obiady w redukcji sypią się z powodu organizacyjnego: gotujesz dwa razy, „normalnie” dla domu i „dietetycznie” dla siebie. To nie trwa dłużej niż dwa tygodnie.
Gotujecie jeden obiad, a różnicę robicie na talerzu, nie w garnku. Ta sama ryba, ziemniaki i surówka - Ty nakładasz według zasady talerza, dziecko i partner dokładają ziemniaków, pieczywa albo sosu. Nikt nie je „diety”.
Trzy rzeczy do ustawienia raz:
- sosy i tłuszcz w osobnej miseczce, nie wymieszane w garnku,
- warzyw zawsze więcej niż potrzeba - jedyna dokładka, która niczego nie psuje,
- słodki deser poza obiadem, jako osobna zaplanowana pozycja dnia.
Jak taki obiad wpisuje się w cały dzień: jadłospis 1 500 kcal.
Gotowanie na zapas, czyli obiad, który już jest
Największym wrogiem planu jest pusta lodówka o osiemnastej. Schemat na dwie godziny raz w tygodniu:
- dwie blachy naraz: jedna z białkiem, druga z warzywami,
- jeden duży garnek kaszy lub ryżu i jedna zupa jednogarnkowa,
- surówka na dwa dni.
Z tego składasz cztery różne obiady - zmienia się tylko przyprawa i sos. W lodówce do trzech dni, reszta do zamrażarki w porcjach na jeden obiad.
Zakupy pod plan, nie odwrotnie: lista zakupów na tydzień redukcji. Jeśli wolisz, żeby ktoś ustawił porcje pod Twoje zapotrzebowanie i pilnował ich z Tobą: jak działa program VOY - dietetyk kliniczny układa plan pod Twoją kuchnię.
Najczęściej zadawane pytania
Jak powinien wyglądać obiad na redukcji?
Połowa talerza to warzywa, czyli około 250-300 g, ćwiartka to białko, czyli 130-150 g surowego mięsa lub ryby albo 150-200 g ugotowanych nasion roślin strączkowych, ćwiartka to produkt skrobiowy, czyli około 200 g ugotowanych ziemniaków lub 150 g kaszy, plus jedna odmierzona łyżka tłuszczu. Tak ułożony obiad mieści się zwykle w 450-550 kcal i daje 30-40 g białka.
Czy obiad dietetyczny musi być bez ziemniaków i makaronu?
Nie. Usunięcie ćwiartki skrobiowej skraca sytość i najczęściej kończy się podjadaniem po dwóch godzinach. Zamiast usuwać, odmierz: 200 g ugotowanych ziemniaków albo 50 g suchego makaronu czy kaszy na porcję. Wersje pełnoziarniste mają więcej błonnika i sycą dłużej przy tej samej objętości.
Ile kalorii powinien mieć obiad na diecie?
W dniu na poziomie 1 500-1 800 kcal obiad to zwykle 450-600 kcal, czyli mniej więcej jedna trzecia dnia. Dokładna liczba zależy od Twojego zapotrzebowania i od tego, jak rozkładasz posiłki - jeśli jesz cztery posiłki, obiad jest większy, jeśli pięć, mniejszy. Punkt startu policzysz w kalkulatorze kalorii.
Jak gotować obiady dla rodziny, kiedy jestem na redukcji?
Gotuj jeden obiad dla wszystkich i różnicuj porcje na talerzu, a nie potrawy w garnku. Ty nakładasz według zasady talerza, pozostali dokładają sobie więcej produktu skrobiowego, pieczywa lub sosu. Sosy i tłuszcz podawaj osobno, warzyw przygotuj więcej niż potrzeba.
Czy mogę jeść pierogi i schabowego w redukcji?
Tak, w kontrolowanej porcji i w lżejszej wersji. Sześć pierogów z twarogiem z dużą surówką zamiast piętnastu z okrasą, schabowy upieczony na blasze zamiast smażonego w głębokim tłuszczu, sos na jogurcie naturalnym zamiast na śmietanie.

Autor artykułu
Justyna Herbut
Dietetyk prowadzący - VOY Zdrowie
Od lat prowadzi pacjentów z chorobą otyłościową, łącząc dietetykę kliniczną z technikami terapii poznawczo-behawioralnej i wsparciem leczenia prowadzonego przez lekarza. Współtworzyła jeden z największych programów leczenia otyłości w Polsce.
Profil: Justyna Herbut
Nadzór merytoryczny
lek. Natalia Kopcińska
Dyrektor Medyczny - VOY Zdrowie
Lekarz z aktywnym prawem wykonywania zawodu. Jako dyrektor medyczny kieruje placówką podstawowej opieki zdrowotnej, a w czasie pandemii COVID-19 koordynowała punkty wymazowe i centrum szczepień. Dziś w całości skupiona na medycznym leczeniu otyłości.
Profil: lek. Natalia KopcińskaChcesz rozpocząć leczenie?
Skonsultuj się z lekarzem online - konsultacja wideo w ciągu 24h. Sprawdź, czy leczenie jest dla Ciebie.
Ważne: Informacje w tym artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O doborze leczenia zawsze decyduje lekarz.


