Masz pytania? Zadzwoń do nas +48 22 230 42 08
5 min czytania

Wsparcie bliskich - jak rozmawiać z rodziną o zmianie nawyków

Z rodziną o zmianie nawyków rozmawia się raz, konkretnie i bez ogłaszania rewolucji: mówisz, co robisz, prosisz o policzalne rzeczy zamiast o "wsparcie" i masz gotową krótką odpowiedź na komentarze. Bliscy rzadko sabotują świadomie - częściej działa odruch troski.

W skrócie

  • Zamiast "jestem na diecie" (zaprasza do dyskusji o metodzie) użyj ramy: "zmieniam sposób jedzenia na stałe, pod opieką specjalisty".
  • Prośby, które działają, są konkretne i wykonalne od jutra: nie kupujmy słodyczy na zapas, nie komentuj mojego talerza, nie namawiaj drugi raz po odmowie.
  • Na komentarze odpowiadaj krótko i zawsze tak samo; powtórzona bez emocji trzeci raz odpowiedź kończy temat.
  • Masz prawo nikogo nie informować o swojej decyzji zdrowotnej i poprosić, żeby nie komentowano Twojego ciała - także pochwałami.

Autor: Nadzór merytoryczny: lek. Natalia Kopcińska, Dyrektor Medyczny VOY Zdrowie

Opublikowano Zaktualizowano Jak tworzymy treściBadania VOY

Ilustracja

Dlaczego otoczenie waży więcej, niż się wydaje

Większość decyzji żywieniowych podejmujesz w towarzystwie: przy wspólnej kolacji, na uroczystości, w kuchni pełnej produktów kupionych dla wszystkich. Plan idealny w samotności zderza się z tym codziennie.

Bliscy rzadko sabotują świadomie. Częściej działa odruch: dokładka jako gest troski, "jeden kawałek nic Ci nie zrobi" jako uprzejmość, żart o sałatce jako rozładowanie napięcia. Efekt bywa taki sam, jakby ktoś robił to celowo.

Powiedz raz, konkretnie, bez ogłaszania rewolucji

Wystarczy jedna spokojna rozmowa z osobami, z którymi jesz najczęściej - własnymi słowami, bez usprawiedliwiania się i obiecywania efektów.

  • "Jestem na diecie" niemal zawsze uruchamia czyjąś opowieść o tym, co zadziałało u szwagra.
  • Lepiej działa rama trwałej zmiany: "zmieniam sposób jedzenia na stałe i robię to pod opieką specjalisty".
  • Jeśli nie chcesz mówić o tym w ogóle - masz prawo. Wtedy ustalasz zasady, nie tłumacząc powodów.

Poproś o rzeczy konkretne, nie o "wsparcie"

"Wspieraj mnie" nic nie znaczy - nikt nie wie, co ma zrobić. Działają prośby policzalne i wykonalne od jutra. Żadna z nich nie wymaga od bliskich zmiany ich własnego jedzenia - ludzie chętnie pomagają, dopóki nie czują, że sami coś tracą.

Co powiedzieć
Zakupy"Nie kupujmy słodyczy na zapas - jeśli będą w szafce, zjem je."
Przy stole"Nie komentuj mojego talerza, ani na plus, ani na minus."
Namawianie"Nie namawiaj mnie drugi raz, kiedy raz odmówię."
Wspólny czas"Chodźmy razem na spacer po kolacji."
Uroczystości"Zamiast tortu na moje urodziny wolę wyjście do kina."
Komentarz o metodzie"Dziękuję, robię to pod opieką i wiem, co robię."
Komentarz o wyglądzie"Wolę, żebyśmy nie rozmawiali o moim ciele."
Mężczyzna w białym swetrze w domowej kuchni

Chcesz rozpocząć leczenie?

Skonsultuj się z lekarzem online - konsultacja wideo w ciągu 24h. Sprawdź, czy leczenie jest dla Ciebie.

Co robić z komentarzami

Komentarze pojawią się i tak - także pozornie życzliwe: "nie przesadzaj, wyglądasz dobrze", "chyba już wystarczy". Mówią więcej o niepokoju mówiącego niż o Tobie.

Działa krótka, spokojna, powtarzalna odpowiedź, która nie otwiera dyskusji: "to moja decyzja", "wolę o tym nie rozmawiać przy stole". Powtórzona bez emocji trzeci raz kończy temat skuteczniej niż wyjaśnienia.

Osobna kategoria to komentarze o wyglądzie, również pochwały. "Ale schudłaś!" bywa niewygodne, bo sprowadza całą zmianę do cudzej oceny.

Kiedy w domu jest ktoś, kto naprawdę utrudnia

Czasem opór jest realny: partner czuje się porzucony w dotychczasowym stylu życia, rodzic odbiera odmowę dokładki jako odrzucenie, ktoś boi się, że zmiana wyglądu zmieni relację. Rozdziel dwie sprawy: zmieniam sposób jedzenia, nie zmieniam stosunku do Ciebie.

Pomaga danie bliskiej osobie roli - gotuje z Tobą raz w tygodniu, chodzi na spacer, pilnuje listy zakupów. Z obserwatora zmiany staje się jej częścią.

Jeśli mimo rozmów jedzenie stale jest polem konfliktu, powiedz o tym swojemu specjaliście. To częsty temat na wizytach kontrolnych; zwykle da się rozpisać plan tak, żeby mniej zderzał się z domową rzeczywistością.

Chcesz rozpocząć leczenie?

Skonsultuj się z lekarzem online - konsultacja wideo w ciągu 24h. Sprawdź, czy leczenie jest dla Ciebie.

Zbuduj wsparcie także poza domem

Osoba w pracy na południowy spacer, znajoma w podobnym momencie, grupa na treningu - każde z tych źródeł odciąża najbliższych.

W programie VOY tę rolę pełni też zespół: dietetyk kliniczny na czacie i regularne wizyty kontrolne oznaczają, że nie każdą wątpliwość rozstrzygasz przy rodzinnym stole.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę mówić rodzinie, że zmieniam nawyki?

Nie. To Twoja decyzja zdrowotna. Jeśli jednak jesz wspólne posiłki, krótka rozmowa z domownikami zwykle bardzo ułatwia codzienność - łatwiej ustalić zasady niż tłumaczyć się przy każdym posiłku.

Jak reagować na "jeden kawałek Ci nie zaszkodzi"?

Krótko, spokojnie i zawsze tak samo: "dziękuję, nie skorzystam". Powtórzona bez emocji odpowiedź kończy temat szybciej niż tłumaczenie powodów, które zaprasza do dyskusji.

Co zrobić, gdy partner podjada przy mnie?

Nie wymagaj, żeby zmienił swój sposób jedzenia - to najczęstsza przyczyna oporu. Poproś o rzeczy konkretne: żeby zapasy nie leżały na widoku i żeby nie namawiał Cię drugi raz po odmowie.

Dlaczego pochwały o schudnięciu bywają nieprzyjemne?

Bo sprowadzają zmianę do cudzej oceny ciała i sugerują, że wcześniejszy wygląd był gorszy. Masz pełne prawo poprosić, żeby nie komentowano Twojego wyglądu - ani na minus, ani na plus.

Justyna Herbut

Autor artykułu

Justyna Herbut

Dietetyk prowadzący - VOY Zdrowie

Od lat prowadzi pacjentów z chorobą otyłościową, łącząc dietetykę kliniczną z technikami terapii poznawczo-behawioralnej i wsparciem leczenia prowadzonego przez lekarza. Współtworzyła jeden z największych programów leczenia otyłości w Polsce.

Profil: Justyna Herbut
Natalia Kopcińska

Nadzór merytoryczny

lek. Natalia Kopcińska

Dyrektor Medyczny - VOY Zdrowie

Lekarz z aktywnym prawem wykonywania zawodu. Jako dyrektor medyczny kieruje placówką podstawowej opieki zdrowotnej, a w czasie pandemii COVID-19 koordynowała punkty wymazowe i centrum szczepień. Dziś w całości skupiona na medycznym leczeniu otyłości.

Profil: lek. Natalia Kopcińska

Chcesz rozpocząć leczenie?

Skonsultuj się z lekarzem online - konsultacja wideo w ciągu 24h. Sprawdź, czy leczenie jest dla Ciebie.

Ważne: Informacje w tym artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O doborze leczenia zawsze decyduje lekarz.

Zacznij od krótkiej ankiety

Wypełnij krótką ankietę i sprawdź, czy program jest dla Ciebie.

Niniejsza informacja przedstawia warunki cenowe oferowanych świadczeń zdrowotnych i nie stanowi zachęty do skorzystania z leczenia. O kwalifikacji do programu oraz rozpoczęciu leczenia każdorazowo decyduje lekarz po przeprowadzeniu oceny medycznej.